W wydarzeniu wzięli udział dziekan Wydziału Inżynierii Środowiska dr. hab. inż. Maciej Chaczykowski, prof. uczelni, dyrektor Muzeum Politechniki Warszawskiej Krzysztof Czajka-Kalinowski, który wygłosił prelekcję „Dwieście lat Politechniki Warszawskiej – insygnia władzy Rektora i Dziekanów” oraz pracownicy i absolwenci wydziału WIŚ i pracownicy Muzeum.

Symbolika łańcucha dziekańskiego

Łańcuch dziekański stanowi materialne świadectwo ciągłości tradycji akademickiej, tożsamości wspólnoty uczelni oraz jej dziedzictwa kulturowego. Zwieńczenie łańcucha – centralny element o szczególnym znaczeniu – zawiera symbole odnoszące się do tożsamości wydziału, jego historii oraz misji. Przekazane do Muzeum PW zwieńczenie zostało wykonane w 1965 roku pracownię „Braci Łopieńskich” dla Wydziału Inżynierii Sanitarnej i Wodnej. Powstały w 1993 roku Wydział Inżynierii Środowiska był jego bezpośrednim spadkobiercą.

Od lewej: Krzysztof Czajka-Kalinowski, Dyrektor Muzeum PW;
dr hab. inż. Maciej Chaczykowski, prof. PW, Dziekan Wydziału inżynierii Środowiska fot. Bartosz Stelmach

Wygląd łańcucha dziekańskiego Politechniki Warszawskiej nawiązuje do łańcucha rektorskiego, dzieląc z nim tę samą, choć skromniejszą formę zwieńczenia. Ozdobny klejnot zawiera stylizowany symbol wydziału (zamiast orła obecnego w łańcuchu rektorskim), otoczony wieńcem. Nad symbolem umieszczono datę MCMXV – oznaczającą rozpoczęcie nauczania w języku polskim – podtrzymywaną przez dwie syreny, będące symbolem Warszawy. Łańcuchy noszone są przez dziekanów podczas najważniejszych uroczystości akademickich, wraz z ceremonialnymi togami. Tradycja noszenia łańcuchów sięga późnego średniowiecza i renesansu, kiedy podobne insygnia przysługiwały urzędnikom miejskim oraz profesorom. W Polsce zwyczaj ten upowszechnił się na uniwersytetach w XIX wieku i był kontynuowany w okresie II Rzeczypospolitej – także w szkołach technicznych, w tym na Politechnice Warszawskiej.

Oryginalne insygnia dziekańskie Politechniki Warszawskiej zostały wykonane w 1925 roku w pracowni „Bracia Łopieńscy” przy ul. Hożej 55. Ich fundatorem był Bogdan hr. Hutten-Czapski, kurator uczelni warszawskich w latach 1915-1918. W zbiorach Muzeum PW zachowały się m.in. rysunek z projektem łańcucha, zwieńczenie łańcucha dziekańskiego Wydziału Inżynierii Wodnej przygotowane na dziesiątą rocznicę otwarcia Politechniki Warszawskiej w 1925 roku (dar profesora Mirosława Nadera dla Muzeum PW z 2015 roku) oraz odtworzony po II wojnie światowej łańcuch ze zwieńczeniem Wydziału Fizyki Technicznej i Matematyki Stosowanej z 1975 roku (przekazany do Muzeum PW w 2005 roku.).

Znaczenie dla dziedzictwa uczelni

Włączenie zwieńczenia łańcucha dziekańskiego do kolekcji Muzeum Politechniki Warszawskiej to ważny krok w dokumentowaniu historii uczelni oraz jej jednostek organizacyjnych. Eksponat ten stanie się częścią opowieści o tradycji akademickiej, roli insygniów oraz przemianach, jakie zachodziły w strukturze i działalności wydziałów na przestrzeni lat. Uroczystość będzie nie tylko momentem przekazania cennego artefaktu, lecz także okazją do refleksji nad znaczeniem symboli w życiu akademickim oraz ich rolą w budowaniu tożsamości wspólnoty uczelnianej.

A ceremonial event marking the transfer of the dean’s chain finial to the collection of the Warsaw University of Technology Museum took place on April 20, 2026, at the Institute of Heat Engineering building in Warsaw. The program included a lecture on the history of the university’s academic insignia.

The dean’s chain is a symbol of academic tradition, institutional identity, and cultural heritage. The finial — crafted in 1965 by the Łopieński workshop for the former Faculty of Sanitary and Water Engineering — features a stylized faculty emblem, the date MCMXV, and two Warsaw mermaids. The tradition of wearing such chains dates back to the Middle Ages and remains an important element of academic ceremonies. The inclusion of this object in the museum collection represents an important step in preserving the university’s history and highlights the role of symbols in shaping academic identity.