Prof. dr. hab. inż. Jan Szmidt (1952-2026)

Rektor Politechniki Warszawskiej w latach 2012-2020

Pełnione funkcje

Prof. J. Szmidt pełnił szereg funkcji akademickich: Prodziekan (2002-2005) i Dziekan (2008-2012) Wydziału Elektroniki i Technik Informacyjnych, Rektor Politechniki Warszawskiej (2012-2020) a w latach 2020-2024 także Dyrektor Instytutu Mikroelektroniki i Optoelektroniki. Równolegle w latach 2016-2020 wybrany został Przewodniczącym Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich (KRASP), a po zakończeniu kadencji, Honorowym Przewodniczącym KRASP (2020-2024) i Członkiem Konwentu Honorowego Ekspertów KRASP (2024-2028). W 2021 r. został członkiem Prezydium Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego na kadencję 2022-2025 oraz członkiem Komisji ds. Etyki w Nauce PAN.

Prof. Jan Szmidt podczas inauguracji roku akademickiego 2014/2015

Szczególnie istotna w dorobku prof. J. Szmidta była działalność w Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich. W latach 2012-2016 pełnił funkcję Przewodniczącego Komisji Kształcenia, będąc członkiem Prezydium KRASP, a w następnej kadencji (2016-2020) został wybrany Przewodniczącym KRASP. Budowało to nie tylko prestiż Politechniki Warszawskiej, ale przede wszystkim stworzyło realną możliwość wpływania na zmiany w polskim szkolnictwie wyższym, jak również w systemie europejskiego szkolnictwa wyższego. Był to okres ważny dla nauki i szkolnictwa wyższego, tj. opracowywania założeń, a następnie dyskusji i w końcu formułowania zapisów Ustawy Prawo o Szkolnictwie Wyższym i Nauce, która weszła w życie 18 lipca 2020 roku. Członkowie KRASP brali udział we wszystkich tych pracach, formułując swoje postulaty, a także promując szczegółowe zapisy Ustawy. Prof. J. Szmidt był w tym zakresie aktywny jako Przewodniczący KRASP, a także członek Rady Programowej Kongresu Nauki Polskiej (Kraków 19-20.09.2017), biorąc wielokrotnie udział w dyskusjach kongresowych a także będąc autorem publikacji pt. „Dyskusja przed Kongresem Nauki Polskiej - refleksje” w przedkongresowym opracowaniu zbiorowym, który był ważnym materiałem Kongresu.

W trakcie pełnienia kolejnych funkcji w Politechnice Warszawskiej i na forum instytucji nauki oraz szkolnictwa wyższego, zawsze ściśle współpracował z organizacjami samorządowymi studentów i doktorantów. W okresie pełnienia funkcji Rektora i po jej zakończeniu intensywnie współpracował z Parlamentem Studentów Rzeczpospolitej Polskiej (PSRP) i Krajową Reprezentacją Doktorantów  (KRD). Uczestniczył w wielu otwartych posiedzeniach tych organizacji, m. in. biorąc udział w dyskusjach panelowych czy zabierając na zaproszenie głos w ważnych dla tych środowisk sprawach. Efektem było przyznanie przez Parlament Studentów RP (Warszawa, 11.10.2025 r.) prof. J. Szmidtowi nagrody „Przyjaciela Samorządności Studenckiej” oraz nagrody w Konkursie Środowiska Doktoranckiego PRODOK 2025 w kategorii Przyjaciel Krajowej Reprezentacji Doktorantów oraz statuetki Przyjaciel Środowiska Doktoranckiego (Szczecin, 25.10.2025 r.).

Działalność naukowa

Tematyka Jego działalności naukowej obejmowała technologie elektronowe, cienkie warstwy materiałów wytwarzanych metodami plazmowymi i ich wszechstronną charakteryzację elektrofizyczną. Miał znaczący wkład w rozwój tych technik na potrzeby materiałów o unikatowych właściwościach struktur i przyrządach półprzewodnikowych. Dotyczyło to m. in. warstw diamentowych i diamentopodobnych (Nagroda naukowa Wydziału IV PAN) oraz grupy tlenków i azotków, a także grafenu, niezbędnych dla konstrukcji tych struktur i przyrządów. Badania tych warstw zaowocowały szeregiem propozycji ich zastosowań w optyce (warstwy antyodbiciowe dla lamp chirurgicznych czy baterii słonecznych, ogniwa fotowoltaiczne), technologiach półprzewodnikowych (heterozłącza półprzewodnikowe, warstwy pasywujące i zabezpieczające dla przyrządów półprzewodnikowych, dielektryki bramkowe w strukturach MIS, warstwy odprowadzające ciepło w tyrystorach GTO) czy biotechnologii (np. warstwy zabezpieczające implanty medyczne w kontakcie z organizmem człowieka). Tego obszaru dotyczą liczne publikacje i prezentacje konferencyjne z lat 1980-2000. Były one efektem prowadzonych w tym okresie ponad 30 projektów badawczych z zakresu badań podstawowych i stosowanych, w tym rozwojowych. Badania te, prowadzone z udziałem licznych studentów i doktorantów, pozwoliły zrealizować szereg prac dyplomowych i rozpraw doktorskich, a wyniki tych badań są przedmiotem wartościowych publikacji z tego okresu.

Przez ostatnie 20 lat zainteresowania J. Szmidta mieściły się w obszarze technologii półprzewodnikowych, niemniej opartych już na bazie nowych materiałów półprzewodnikowych tj. grafenu, węglika krzemu i azotku galu oraz technologii materiałów niezbędnych dla realizacji struktur badawczych i przyrządów z udziałem tych podłoży. Półprzewodniki te znajdują swoje zastosowania głównie w przyrządach elektroniki wysokotemperaturowej, wielkich częstotliwości i dużych mocy. Efektem tych zainteresowań stały się kolejne projekty badawcze oraz liczne publikacje z tego obszaru w różnych formach.

Współpraca naukowo-badawcza

Jan Szmidt współpracował z zespołami wielu jednostek naukowych w Polsce (m.in. Instytutu Technologii Materiałów Elektronicznych, Instytutu Technologii Elektronowej, Politechnik: Wrocławskiej, Łódzkiej i Lubelskiej, a także zagranicznymi, m.in. Imperial Collage, JRC Ispra, Uniwersytet Techniczny w Libercu, Carnegie Mellon University. W roku 2005 prof. J. Szmidt utworzył Zakład Technologii Mikrosystemów i Materiałów Elektronicznych, wykorzystując doświadczenia części starszej kadry i możliwości rozwojowe nowej generacji kilku wypromowanych przez Niego doktorów, a także kilku kolejnych słuchaczy studiów doktoranckich.

Był członkiem Rad Programowych i organizacyjnych w ponad 30 konferencjach naukowych krajowych i międzynarodowych, pełniąc wielokrotnie funkcje Chairmana czy Co-chairmana. Systematyczna praca naukowa i dydaktyczna połączona z działalnością organizacyjną, zarówno w Politechnice Warszawskiej jak i w Komitecie Elektroniki i Telekomunikacji PAN oraz Zespołach Specjalistycznych Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego czy aktywność w promocji badań naukowych (organizacja konferencji naukowych) pozwoliły J. Szmidtowi na zbudowanie pozycji naukowej i organizacyjnej, a także Zespołu mającego cechy oryginalnej szkoły naukowej.  

Działalność dydaktyczna

Działalność dydaktyczna prof. Jana Szmidta obejmowała prowadzenie zajęć we wszystkich formach dydaktycznych: wykłady, ćwiczenia rachunkowe i laboratoryjne, projekty, ale także lekcje (połączone zajęcia wykładowe z ćwiczeniami rachunkowymi realizowane w małych 20-30 osobowych grupach studentów) i zajęcia seminaryjne. Skupiały się one w dwóch obszarach. Pierwszy z nich to fizyka i elektronika ciała stałego oraz elementy i przyrządy elektroniczne (głównie półprzewodnikowe).

Drugim ważnym obszarem Jego dorobku dydaktycznego było podjęcie (głównie od strony technologiczno-pomiarowej) tematyki szeroko rozumianych nanotechnologii. Przedmioty te, jako cykl wykładów, projektów i ćwiczeń laboratoryjnych wprowadziły tę tematykę do oferty Programowej Wydziału Elektroniki PW. W ramach tej tematyki był inicjatorem i współautorem, a następnie prowadzącym przedmioty: Zaawansowane Technologie Mikro i Optoelektroniki, Nanotechnologie, Nanoprzyrządy i Nanostruktury. W ramach tej tematyki był inicjatorem i współautorem, a następnie prowadzącym przedmioty: Zaawansowane Technologie Mikro i Optoelektroniki, Nanotechnologie, Nanoprzyrządy i Nanostruktury. Od 2023 roku, w ramach nowego kierunku studiów na Wydziale Elektroniki i Technik Informacyjnych prof. Jan Szmidt zainicjował, opracował i wprowadził do realizacji przedmiot Kierunki Rozwoju Mikroelektroniki i Fotoniki. Do prowadzenia tego wykładu zapraszani byli wybitni specjaliści z tych obszarów, zarówno z macierzystego Wydziału, z innych Wydziałów i spoza PW, a także z zagranicy. Za ważny element Jego dorobku dydaktycznego można uznać m. in. założenie i pełnienie roli opiekuna Studenckiego Koła Naukowego Mikroelektroniki i Nanoelektroniki na Wydziale Elektroniki i Technik Informacyjnych.

Był promotorem 12 prac doktorskich w dyscyplinie elektronika, recenzentem w 27 przewodach doktorskich i w 7 przewodach habilitacyjnych, a także 10 wniosków o tytuł i 11 recenzji wydawniczych. W Jego dorobku naukowym znalazło się 186 artykułów naukowych, z czego 58 w czasopismach indeksowanych, 3 autorskie monografie, 28 wydawnictwa książkowe jako edytora lub/i współautora rozdziałów. Był kierownikiem (20), głównym wykonawcą (13) lub wykonawcą (12) projektów badawczych zewnętrznych, z których 4 zakończyły się wdrożeniami oraz uczestniczył z różnej formie w 20 projektach wewnętrznych Politechniki Warszawskiej. Był autorem bądź współautorem 15 patentów i zgłoszeń patentowych.

Kadr z pogrzebu prof. J. Szmidta na cmentarzu Powązki Wojskowe 17.02.2026 r.

Działalność na rzecz przemysłu

Szczególnym obszarem działalności prof. J. Szmidta była wielokierunkowa działalność na rzecz obronności i bezpieczeństwa kraju. Dotyczyło to zarówno udziału w projektach z tego zakresu, jak i współpracy z Polską Grupą Zbrojeniową i m.in. z firmami  Mesko, PCO, PIT-Radwar. Profesor był wielkim zwolennikiem i animatorem tej współpracy. Realizował te zadania nie tylko jako naukowiec, ale także pełniąc funkcje Dziekana Wydziału i w końcu Rektora PW. Zreorganizował i rozwinął w PW Centrum Obronności i Bezpieczeństwa, dbając o jego rozwój, nawiązując współpracę w tym zakresie np. z firmami z obszaru bezpieczeństwa i obronności, w szczególności z Polską Grupą Zbrojeniową, Mesko i Instytutem Lotnictwa (technologie rakietowe) oraz Thales (technologie satelitarne). Jako Rektor podjął wiele skutecznych działań zwiększając potencjał Politechniki Warszawskiej w tym zakresie.

Był jednym z inicjatorów opracowania w 2014 r., wspólnie z Wojskową Akademią Techniczną Studium Wykonalności Polskiego Zestawu Rakietowego Krótkiego Zasięgu, które to opracowanie przekazane zostało Ministrowi Obrony Narodowej. Jako Rektor podjął inicjatywę i podpisał w 2016 r. umowę Politechnika Warszawska – Polska Grupa Zbrojeniowa (PGZ) dotyczącą współpracy w zakresie rozwoju nowoczesnych technologii wojskowych. Brał udział w realizacji kilku projektów z tego obszaru. Doprowadził również do powołania w Politechnice Warszawskiej Studium Doktoranckiego Technik Rakietowych IKDTR oraz specjalistycznego seminarium pt. Forum Obronności i Bezpieczeństwa. Wszystko to spowodowało znaczący wzrost zaangażowania środowiska naukowego, nie tylko Politechniki Warszawskiej na rzecz obronności i bezpieczeństwa, a pozyskiwane fundusze na ten cel przez PW wzrosły w latach 2012-2020 dziesięciokrotnie. Sprzyjało temu także uzyskanie przez Uczelnię Koncesji Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, Świadectwa Bezpieczeństwa Przemysłowego i wdrożenie Wewnętrznego Systemu Kontroli wraz z niezbędnymi Certyfikatami ISO i Aquap. 

Działalność w obszarze pamięci i tradycji

Ostatnio w ramach programu Szafir 2 kierował nowatorskim w skali europejskiej projektem dotyczącym budowy infrastruktury polskiego komputera kwantowego na potrzeby wojskowe i cywilne. Był członkiem Rady Naukowo-Przemysłowej przy Sekretarzu Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej (2024-2016). Był także, w latach 2014-2015 członkiem Zespołu Doradców Prezesa firmy PIT-Radwar, a następnie Przewodniczącym Rady Programowej PCO (2016-2020).

Działalność w obszarze pamięci i tradycji

Ważnym elementem dorobku prof. J. Szmidta jako Rektora PW było przeprowadzenie szerokiego programu obchodów 60-tej rocznicy śmierci wybitnego chemika, prof. Jana Czochralskiego, profesora Politechniki Warszawskiej i Doktora Honoris Causa PW, m.in. twórcy metody monokrystalizacji krzemu, co otworzyło dla świata możliwość rozwoju elektroniki półprzewodnikowej. Był jednym z inicjatorów ustanowienia przez Sejm RP roku 2013 Rokiem Jana Czochralskiego. Wśród kilkudziesięciu wydarzeń z tym związanych, do których organizacji w dużym stopniu i w różnej formie przyczynił się prof. J. Szmidt wymienić można: wystawę w Sejmie RP połączoną z promocją osoby prof. J. Czochralskiego, wykonanie i odsłonięcie popiersia J. Czochralskiego obok Małej Auli w Gmachu Głównym PW, zorganizowanie uroczystej sesji w Kcyni (mieście urodzin i śmierci prof. J. Czochralskiego), szereg wystaw, seminariów nie tylko w Politechnice Warszawskiej.

Współpraca zagraniczna

Był również współinicjatorem współpracy Politechniki z uniwersytetami Korei Płd. Współpraca na tym etapie rozpoczęła się wizytą studyjną delegacji Politechniki Warszawskiej (PW) na czele z ówczesnym Rektorem w trzech czołowych koreańskich uniwersytetach w Seulu, Daegu i Ulsan. W trakcie tej wizyty, prof. J. Szmidt, ówczesny Dziekan Wydziału Elektroniki i Technik Informacyjnych PW podpisał Porozumienie o współpracy z Kyungpook National University (KNU) w Daegu, w ramach której: odbywały się corocznie, przez ponad dziesięć lat, na przemian w KNU oraz PW, mini-konferencje naukowe, warsztaty R&D czy seminaria - także z udziałem Samsung Electronics R&D Institute Poland. Opracowywano wspólne projekty badawcze i dydaktyczne (także z udziałem innych uniwersytetów europejskich), prowadzono wymianę kadry naukowej i dydaktycznej, która np. brała udział w prowadzeniu zajęć w ramach szkół letnich KNU, a także organizowano wymianę studentów prowadzącą do podwójnego dyplomowania. Za wkład w rozwój tej współpracy, prof. J. Szmidt został uhonorowany przez Ministra Spraw Zagranicznych Korei "Tabliczką Uznania".

Działalność społeczna

Angażując się w działalność powstałego w Uczelni związku NSZZ „Solidarność” zarówno w okresie jej tworzenia jak i po delegalizacji w stanie wojennym, prof. J. Szmidt wraz z grupą aktywnych pracowników Uczelni założył Spółdzielnię Mieszkaniową „Idealne Mieszkanie”, co było odpowiedzią na fatalną sytuację mieszkaniową wielu pracowników Politechniki Warszawskiej. Od momentu jej założenia, przez 21 lat pełnił funkcję Prezesa Zarządu. Spółdzielnia ta zrealizowała w tym czasie 10 inwestycji mieszkaniowych (pojedyncze budynki i osiedla), w większości dla pracowników Politechniki Warszawskiej. Działania te nie przeszkodziły jednak prof. Szmidtowi w Jego intensywnej działalności naukowej, dydaktycznej oraz w zaangażowanie w kształcenie kadr naukowych.

Działalność na rzecz rozwoju infrastruktury PW

W okresie pełnienia funkcji Prodziekana i Dziekana Wydziału Elektroniki i Technik Informacyjnych doprowadził do gruntowej modernizacji sieci energetycznej i wodno-kanalizacyjnej w budynku Wydziału, a także po przeniesieniu Biblioteki Wydziałowej, do przebudowy części budynku i realizacji Audytorium Centralnego na ponad 140 osób. W końcowym etapie sprawowania funkcji Dziekana doprowadził do rozpoczęcia inwestycji rozbudowy dwóch skrzydeł Wydziału. Końcowa część realizacji tej inwestycji wykonana była przez Jego następcę jako Dziekana - prof. dr. hab. inż. Krzysztofa Zarembę. Również gdy pełnił funkcję Dyrektora Instytutu Mikroelektroniki i Optoelektroniki. Przygotował i zrealizował szereg modernizacji pomieszczeń Instytutu, zarówno w Gmachu  Elektrotechniki, gdzie znajduje się część Instytutu jak i w budynku macierzystego Wydziału. 

Na prośbę ówczesnego Rektora podjął się koordynacji działań, a następnie opracowania i złożenia wniosku o utworzenie (wraz z uzupełniającą i w całości nową infrastrukturą) Centrum Zaawansowanych Materiałów i Technologii. Było to przedsięwzięcie konsorcyjne, w którym liderem była Politechnika Warszawska, a w skład konsorcjum wchodziły: Uniwersytet Warszawski, Instytut Wysokich Ciśnień PAN, Instytut Technologii Elektronowej i Instytut Technologii Materiałów Elektronicznych. Sercem całego przedsięwzięcia był kampus technologiczny PW (o tej samej nazwie), na który zostało przyznane prawie 100 mln euro z funduszy strukturalnych. Jest to nowoczesny kampus technologiczny zbudowany na terenach PW przy ul. Poleczki w Warszawie CEZAMAT. Prof. J. Szmidt był kluczową osobą w sformułowaniu wniosku i doprowadzenia do wybudowania tego Kampusu.

Księga kondolencyjna wyłożona w dniach 16-18 lutego 2026 r. w Gmachu Głównym PW

Pozostała działalność

Profesor angażował się także w działalność rozwojową w Polsce po procesie transformacji polityczno-gospodarczej. Dotyczyło to także rozwoju otoczenia nauki i szkolnictwa oraz promocji tego obszaru w kraju i za granicą (np. organizacja i udział w promocji nauki polskiej na międzynarodowych targach technologicznych w Pittsburgu, Londynie, Osace, Budapeszcie), co było bardzo ważne dla rozwoju kontaktów ze światem po 1989 roku.

Angażował się również w rozwój technologiczny Polski wschodniej jako Pełnomocnik Rektora PW w konsorcyjnym projekcie Parku Technologicznego Polska-Wschód w Suwałkach. Park ten przyjął formę prawną Spółki z o.o., w której prof. J. Szmidt przez wiele lat reprezentował Politechnikę Warszawską pełniąc czasowo także funkcje Przewodniczącego Rady Nadzorczej.

Odznaczenia, nagrody, wyróżnienia

Wśród wielu odznaczeń, nagród i wyróżnień przyznanych prof. Janowi Szmidtowi znajdują się m. in.:

• Brązowy Krzyż Zasługi (1977)
• Srebrny Krzyż Zasługi (1987)
• Złoty Krzyż Zasługi (1999)
• Medal Komisji Edukacji Narodowej (2007)
• Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski; postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej za wybitne zasługi w pracy naukowo-badawczej i dydaktycznej, za popularyzowanie polskiej myśli naukowej na świecie (29.09.2020)
• Tytuł Doktora Honoris Causa Politechniki Kijowskiej „KPI” im. Igora Sikorskiego (4 września 2017)
• „Tabliczka Uznania” (Plaque of Appreciation) Ministerstwa Spraw Zagranicznych Republiki Korei za przyczynienie się do wzmocnienia przyjaznych relacji pomiędzy Republiką Korei a Rzeczpospolitą Polską (7 listopada 2014)
• „Diamentowy Inżynier 2019” w XXVI Plebiscycie Czytelników „Przeglądu Technicznego”. Inicjatywa realizowana wspólnie z Federacją Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT.
• Nagrody Rektora PW (18)
• Nagroda Ministra właściwego dla Nauki i Szkolnictwa Wyższego (10)
• Indywidualna Nagroda Naukowa Wydziału Nauk Technicznych PAN (1997)
• Medal „Zasłużony dla Wydziału Elektroniki Mikrosystemów i Fotoniki Politechniki Wrocławskiej” (14.12.2011)
• Odznaka: Zasłużony dla Politechniki Łódzkiej (2010)
• Medal od firmy Siemens, Warszawa, (05.10.2015)
• Złota Honorowa Odznaka SIMP (16.10.2017)
• Medal Mikołaja Kopernika, Warszawa 2020 r. od Zarządu Związku Banków Polskich w Uznaniu Szczególnych Zasług Dla Budowy i Rozwoju Sektora Bankowego
• Złoty Medal WDT – Warszawskie Dni Techniki (4.11.2020)
• Złoty medal i tytuł Członka Zwyczajnego Akademii Polskiego Sukcesu „za wybitne osiągnięcia naukowe i dydaktyczne  szczególności za fundamentalne badania materiałów na potrzeby nanoteleinformatyki” (10.12.2010)
• Odznaka „Zasłużony Działacz Ruchu Spółdzielczego”, Krajowa Rada Spółdzielcza (24 maja 2012)
• Złota odznaka SZSP (1977)
• Złota odznaka Związku Budownictwa Mieszkaniowego (1993)

Prof. Jan Szmidt otrzymał pośmiertnie Złoty Medal „Zasłużony dla Nauki Polskiej Sapientia et Veritas”

Na zdjęciu w zajawce: prof. Jan Szmidt podczas otwarcia sali ekspozycyjnej Muzeum PW w Gmachu Głównym PW w 2015 r.