Zygmunt Straszewicz 

Urodzony: 9 grudnia 1889  r. w Tykocinie. Zmarły: 15 sierpnia 1927 r. w Warszawie.

Cmentarz Powązkowski: 237-IV-24   

Polski uczony, matematyk i ekonomista, związany z Politechniką Warszawską jako profesor Wydziału Mechanicznego Technologicznego. Był pierwszym rektorem polskojęzycznej Politechniki Warszawskiej. Studiował matematykę na Uniwersytecie Warszawskiem, skąd został relegowany za udział w  tzw. apuchtinadzie - wiecu studenckim przeciw rosyjskiemu kuratorowi. W 1883 r. wyjechał do Szwajcarii, gdzie ukończył studia na Wydziale Budowy Maszyn Politechniki w Zurychu i uzyskał dyplom inżyniera mechanika. Poza granicami kraju pracował m.in. jako konstruktor budowy maszyn w Berlinie i Magdeburgu oraz przy budowie stacji elektrycznej we Włoszech. W 1893 r. osadzony w Cytadeli, a następnie zesłany w głąb Rosji, gdzie pracował jako elektrotechnik.  Po powrocie do Warszawy w 1902 r. zajął się działalnością dydaktyczną, naukową i popularyzatorską. Był m.in. wykładowcą rachunku różniczkowego i całkowego w Sekcji Technicznej Kursów Naukowych oraz matematyki i mechaniki w Szkole Mechaniczno-Technicznej H. Wawelberga i S. Rotwanda. Był także redaktorem czasopism technicznych i autorem wielu publikacji naukowych.

W ramach Komisji Politechnicznej Towarzystwa Kół Naukowych i Sekcji Szkół Wyższych przy Wydziale Oświecenia Komitetu Obywatelskiego w 1915 r. brał udział w pracach nad zorganizowaniem politechniki w Warszawie. W tym samym roku, 15 listopada, Zygmunt Straszewicz został pierwszym rektorem polskojęzycznej Politechniki Warszawskiej, funkcjonującej do dziś niezmiennie pod tą samą nazwą. Piastując tę godność był współorganizatorem Towarzystwa Bratniej Pomocy i Koła Elektryków oraz jednym z założycieli Towarzystwa Przyjaciół PW. W latach 1917–1919, sprawował funkcję prorektora Politechniki Warszawskiej. W 1919 r. uzyskał nominację na profesora zwyczajnego PW. Przez lata kierował Katedrą Mechaniki Teoretycznej, najpierw na Wydziale Budowy Maszyn i Elektrotechniki, a następnie na Wydziale Mechanicznym, gdzie dodatkowo prowadził wykłady z ekonomii politycznej. W uznaniu jego wkładu w rozwój nauki, w 1926 r. został mianowany profesorem honorowym Politechniki Warszawskiej.

Bibliografia:

Zygmunt Straszewicz (1860-1927), Sylwetki profesorów Politechniki Warszawskiej, B. Gadomski, Pracownia Historyczna BGPW, Warszawa 1988.

Rektorzy Politechniki Warszawskiej 1826-1976, red. zbiorowa, Warszawa 1976.