Strona główna » Aktualności » Muzeum »
Staszic i jego dzieła w Muzeum PW
Od 17 do 27 listopada 2026 r. w sali ekspozycyjnej Muzeum PW w Gmachu ITC (ul. Nowowiejska 21/25) prezentowane są wyjątkowe zabytki piśmiennictwa związane ze Stanisławem Staszicem. Wśród nich znajduje się oryginalne wydanie jego książki „Uwagi nad życiem Jana Zamoyskiego”. Ekspozycję można zwiedzać w dni robocze w godz. 9:00–15:00.
Rok 2026 został ustanowiony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej Rokiem Stanisława Staszica. To również rok jubileuszu 200-lecia Politechniki Warszawskiej, której początki są związane z działalnością tego wybitnego przedstawiciela polskiego oświecenia. Stanisław Staszic (1755–1826) zajmuje bowiem szczególne miejsce w historii PW. To dzięki jego wysiłkom sprzed 200 lat Politechnika Warszawska jest dziś jedną z najlepszych uczelni w Polsce. Był inicjatorem powołania Szkoły Przygotowawczej do Instytutu Politechnicznego i autorem jej programu nauczania. Dwieście lat temu dostrzegał potrzebę kształcenia specjalistów, którzy swoją wiedzą i umiejętnościami mogliby służyć rozwojowi kraju. Idea ta dała początek tradycji kształcenia technicznego, kontynuowanej przez dzisiejszą Politechnikę Warszawską. Jego prace miały istotny wpływ na rozwój myśli oświeceniowej na ziemiach polskich. Był również jednym z inicjatorów reform w edukacji oraz w przemyśle, a jego działalność przyczyniła się do modernizacji kraju w okresie zaborów. Niemniej Staszic zapisał się w historii nie tylko jako współtwórca polskiego szkolnictwa technicznego, ale także jako pisarz, filozof, działacz społeczny i gospodarczy. Jego publikacje podejmowały ważne zagadnienia ustrojowe, edukacyjne i społeczne, a zawarte w nich postulaty reform współtworzyły intelektualny klimat polskiego oświecenia.
Prezentowana w Muzeum PW książka „Uwagi nad życiem Jana Zamoyskiego” (oryginał wydania) ukazała się anonimowo w 1787 roku. Dzieło to, poświęcone m.in. potrzebie reform państwa i edukacji, stało się jednym z ważnych głosów w dyskusji nad przyszłością Rzeczypospolitej w przededniu Sejmu Czteroletniego. W publikacji Staszic przywołał i rozwinął myśl Jana Zamoyskiego dotyczącą znaczenia edukacji dla przyszłości państwa. Jej najbardziej znane brzmienie: „Zawsze takie Rzeczypospolite będą, jakie ich młodzieży chowanie”, można zobaczyć na tablicach w Dużej Auli Gmachu Głównego Politechniki Warszawskiej. Słowa te towarzyszą najważniejszym uroczystościom akademickim, przypominając o odpowiedzialności kolejnych pokoleń za przyszłość wspólnoty.
Na ekspozycji czasowej zaprezentowano również oryginalne miedzioryty do dzieła „O ziemiorodztwie Karpatów i innych gór i równin Polski”, wykonane na podstawie rysunków Stanisława Staszica. To kolejna okazja, by poznać dorobek człowieka, którego działalność obejmowała zarówno refleksję nad państwem i edukacją, jak i badania nad przyrodą oraz geologią ziem polskich.
